Üretim düşündüğünüzden daha zor bir şeydir. Bu adımda balık kaybı, malzeme bozulması, elektrik masrafı, su masrafı (o kadar tutmaz), balık masrafı, yavru kaybı, anaç kaybı... Birçok şey yaşayacaksınız. En iyi senaryoda her şeyi alır, bir takımla başlar ve yavru elde edersiniz; verim yüksek olur. Yavrular büyüdüğünde "sattım" dediğinizde en iyi şartta yaklaşık 3 ay gibi bir süreç geçecek. Bu süreçte yavru başına 50 liradan satarsanız ve bir anaçtan 30 yavru elde ederseniz 50 \times 30 = 1.500 TL size getiri verecek; fakat bu kâr olmayacak. Olayı toparlamam gerekirse; aslında siz akvaryum, ısıtıcı, filtre vb. malzemeleri toplayıp 3 bin lira bütçeyi ayırdınız ve başladınız. Kasa şu an -3.000 TL. Bunun yanına sularınızda bakteri kültürü oturması için en hızlı ve en iyi ihtimalle 2-3 hafta bekleyeceksiniz. Bu süreçte 3.5W şelale kullanırsanız filtre aylık 7 lira elektrik harcayacak. Isıtıcınız en az 50W desem ve ortalama günde 6 saat çalıştığını varsaysam aylık 23 lira civarı faturaya ekler. Yani her halükarda aylık sizin gideriniz 30 lira.
Burada gerçekçi senaryoyla siz balık aldınız. Lepistesler bildiğiniz gibi yavru yeme eğilimi cidden yüksek balıklar. Ortalama tane başına 40 yavru desek 40 \times 4 = 160 yavru eder. Tabii bu yavruların hepsi için ayrıca bir filtrasyon sistemi kurulacak, ayrı ısıtıcı alınacak. Bu sistemde bu yavrular sizde ortalama 4 ay kadar kalacaklar. Burada size her ay 30 lira maliyet dediğimden hesaplarsam 30 \times 4 = 120 lira sırf büyütmek için harcanan ücret. Buna şimdi gelin bir de artemia, yavru yemi, canlı yem ekleyelim. Hadi canlı yemi su piresinden çözersek, yem masrafı olarak yavru başı hesaplayacağım; ona da 4 ay içinde yavru beslenmesi 300 liralık yem ister. Artemia fiyatları belli ve onun için ayrıca hava motoru alıp çıkartmanız gerekecek; hadi onu da sünger sistemi vb. ile çıkarttık. Bu durumda toplam bizim büyütmek için harcadığımız ücret 420 lira, diğer beklenmedik ücretleri eklersem 450 lira diyelim.
160 yavrunun, siz ortalama bütçe ile başlangıç olduğu için ve alanlar da aslında dar olacağı için kayıp oranlarınız da biraz artacak. Ben "100 yavru elimizde var" desem; tanesi 50 liradan 100 \times 50 = 5.000 TL etti. Biz aylık 500 lira sadece yavru büyütmeye verdik; kaldı 4.500 lira. 3 bin de akvaryum ve malzemeler; kaldı 1.500 lira kâr. 4 ay anaçların akvaryumu yine çalıştığı için oradan da sürekli yem masrafı, elektrik, su harcandı; zaten en kötü ihtimalle 1.000 lira onlar yedi. Size 500 lira kaldı. 500 lira ise zaten sizin o balıkları satmak için harcayacağınız yol parası ücreti olur. Anaçlar zaten her ay yavru vermeyecek. Hatta bazen ölüm yaşanacak, erkek çiftleşmeyecek, erkek baskın çıkmayacak vs. vs. Bu durumları iyice hesap edip girmeniz gerekli; aksi takdirde 1 veya 2 bin lira aylık kâr ile kendinizi üzersiniz. Daha büyük üretim kapasitesiyle ve daha geniş hacimle, daha fazla balıkla tabii daha fazla kâr; ama az bütçeyle bu işe girişmek size sorun yaratır.