Corydoradinae Altfamilyası Hakkında
Rehberin Amacı
Çöpçü balıkları adı verilen, zırhlı kedibalıklarından olan ve petshoplarda atık-pislik yer yalanı ile satılan bu balıkları kabaca biraz daha yakından tanımak. Vücut yapılarını, diyetlerini, karakterlerini anlamaya çalışmak. Bağlı olduğu taksonlar hakkında bilgi öğrenmek.Taksonomi
Kingdom (Alem): Animalia (Hayvanlar)Phylum (Şube): Chordata (Kordalılar)
Class (Sınıf): Actinopterygii
Order (Takım): Siluriformes
Family (Aile): Callichthyidae (Yayın balıkları)
Subfamily (Altaile): Corydoradinae
Yaygın İsimler: Çöpçü balığı, cory balığı, cory catfish.
Corydoradinae altfamilyası, Callichthyidae familyasına bağlı iki alt familyadan biridir. Petshoplar ve akvaryumcularda gördüğümüz ve çöpçü balığı olarak satılan neredeyse tüm balıklar bu altfamilyaya aittir.
Callichthyidae familyasına bağlı diğer altfamilya ise Callichthyinae altfamilyasıdır. Vücut yapıları itibarıyla belirli farklılıklar olsa da genel yapı itibarı ile Corydoradinae altfamilyasına oldukça benzer. Normalde bu rehberi Callichthyidae familyasına yönelik yazmayı düşünüyordum ancak rehber içinde bu iki altfamilyanın farklı yönlerinin de işlenmesi gerektiğini düşündüğümden bu familya altındaki altfamilyalardan olan Corydoradinae altfamilyası hakkında olacak. Akvaryumcularda sıklıkla gördüğümüz komando çöpçü balığı, bronz çöpçü balığı, adolfoi çöpçü balığı, benekli çöpçü balığı gibi türler bu altfamilya altında bulunurlar.
Ayrıca eskiden birçok türün içinde bulunduğu corydoras cinsinden alınıp haplisoma gibi yeni cinslere verildi. Haplisoma ve diğer cinslerin neler olduğunu, bu araştırmayı konu alan makaleleri internette aratarak bulabilirsiniz. Makalenin yayınlandığı ve bloke olmayan link bulur isem ekleyeceğim, daha sonraki zamanlarda linklerin bloke olması durumunda güncelleyebilirim. “Angelica C Dias, Luiz F C Tencatt, Fabio F Roxo, Gabriel de Souza da Costa Silva, Sérgio A Santos, Marcelo R Britto, Martin I Taylor, Claudio Oliveira, Phylogenomic analyses in the complex Neotropical subfamily Corydoradinae (Siluriformes: Callichthyidae) with a new classification based on morphological and molecular data, Zoological Journal of the Linnean Society, 2024”
C ve CW Numaraları
Bu kodlar, henüz bilimsel bir isim almamış Corydoras türlerini hobi dünyasında tanımlamak için kullanılan geçici kimlik numaralarıdır. C kodları, 1993 yılında Alman DATZ dergisi tarafından başlatılan klasik bir sistemdir. CW kodları ise uzman Ian Fuller’ın kurduğu Corydoras World platformu tarafından, daha yeni keşfedilen türleri hızlıca kayıt altına almak amacıyla oluşturulmuştur.
Bu numaralandırma sayesinde, dış görünüşü birbirine çok benzeyen ancak farklı nehirlerden gelen türlerin birbirine karışması önlenir. Bir balık bilimsel bir isim kazandığında numarası geçerliliğini yitirir; ancak o zamana kadar bu kodlar, hobicilerin doğru balıktan bahsettiğinden emin olmasını sağlayan güvenilir birer etiket işlevi görür. Özellikle nadir türlerin takibinde ve farklı varyetelerin birbiriyle kontrolsüzce eşleşmesini engellemekte kritik rol oynarlar.
Anatomi
Yukarıda kendi akvaryumumda bulunan ve dişi olduğunu düşündüğüm 3,5cm uzunluğunda albino komando çöpçü balığı olduğunu düşündüğüm balık bulunmaktadır. 7-8 santimetreye kadar büyüyebilen ve sürü halinde bakılması gereken bu canlının anatomisini inceleyeceğiz.
Eye (Göz): Corydorasların gözleri oldukça hareketlidir ve genellikle bağımsız olarak hareket edebilirler. Göz yuvasındaki bu "kırpma" benzeri hareket, aslında balığın gözünü nemlendirmesi ve çevresini taramasıyla ilgilidir. Dikkatli bakıldığında gözlerin, göz kırpmayı anımsatan ve bulunduğu yerde aşağıya doğru yönelen hareketi fark edilebilir.
Lateral line: Gövde boyunca uzanan, suyun titreşimlerini ve basınç değişimlerini algılayan duyusal bir sistemdir. Ancak Corydoraslarda vücut sert plakalarla kaplı olduğu için bu hat diğer pullu balıklara göre daha az belirgindir.
Dorsal Fin (Sırt Yüzgeci): Gövdenin en üstünde bulunan, genellikle dik duran yüzgeçtir. Corydoraslarda bu yüzgecin ilk ışını sert bir dikene dönüşmüştür; bu diken savunma amaçlıdır ve balık tehdit altındayken kilitlenebilir. Bazı türlerde erkek bireylerdeki sırt yüzgecinin ilk ışını, dişilerin sırt yüzgecinin ilk ışınına göre çok daha uzundur.
Adipose Fin (Yağ Yüzgeci): Sırt yüzgeci ile kuyruk arasında bulunan, küçük ve etli bir yüzgeçtir. Callichthyidae ailesinin karakteristik bir özelliğidir ve genellikle bu yüzgecin önünde de küçük bir sert diken bulunur.
Caudal Fin (Kuyruk Yüzgeci): Balığın ana itiş gücünü sağlayan arka yüzgeçtir. Türlere göre çatallı, düz veya hafif oval yapıda olabilir; üzerinde genellikle türe özgü benekler veya çizgiler bulunur.
Anal Fin (Anüs Yüzgeci): Gövdenin alt-arka kısmında, anüsün hemen gerisinde bulunan küçük yüzgeçtir. Yüzme sırasında dengeyi sağlamaya yardımcı olur.
Ventral Fin (Pelvik / Karın Yüzgeçleri): Gövdenin alt kısmında yer alan çift yüzgeçlerdir. Dişiler yumurtlama sırasında bu yüzgeçlerini kullanarak yumurtaları bir "cep" gibi tutar ve uygun yüzeye yapıştırırlar.
Pectoral Fin (Göğüs Yüzgeçleri): Gövdenin her iki yanında, solungaçların hemen arkasında bulunur. Bu yüzgeçlerin ilk ışınları da sırt yüzgecinde olduğu gibi çok sert ve keskin bir dikene sahiptir; balık yakalandığında bunları yanlara açarak kendini savunur.
Gill Cover (Operkül / Solungaç Kapağı): Solungaçları dış etkilerden koruyan sert kemiksi kapaktır. Corydoraslarda bu bölge de zırhlı bir yapıya sahiptir. Balığın hareketsiz olduğu süreçte de solunum yapmasına olanak sağlar.
Barbels (Bıyıklar): Ağız çevresinde bulunan duyarlı uzantılardır. Corydoraslar kumun altındaki besinleri bulmak için bu bıyıklardaki tat alma ve dokunma hücrelerini kullanırlar. Sağlıklı bir Corydoras için bu bıyıkların uzun ve temiz kalması hayati önem taşır.
Cinsiyet Ayrımı
Cinsiyet ayrımı için birkaç temel ipucu mevcuttur. İlki yukarıdan bakıldığında dişilerin gövdesinin daha tombul olmasıdır. İkincisi her tür için geçerli olmasa da bazı türlerin erkeklerinin uzun dorsal ve pectoral yüzgeçlere sahip olmasıdır. Üçüncü olarak da aynı batımdan çıkan ve aynı neslin yavruları yetişkin boya geldiklerinde dişiler erkeklerden daha büyük ve ağır olur. Genel olarak bu balıkları tanımak için oluşturulmuş bir rehber olduğundan cinsiyet ayrımına detaylı girilmemiştir. Aşağıda kendi akvaryumumdaki balıklarımdan iki adet görsel ekliyorum. Sırt yüzgecine bakarak ayrımın nasıl yapılabileceği net bir şekilde görülebilmektedir. Ayrıca dişi bireyin gövde şekli de cinsiyetini ortaya koymaktadır. Albino olmasından ötürü bazı bireylerde yumurtalar balık içinden görülebilmektedir.
Üreme
Corydoraslarda üreme süreci, doğadaki yağmur sezonunu taklit eden tetikleyicilerle başlayan ve "T-Pozisyonu" adı verilen benzersiz bir ritüelle devam eden bir döngüdür. Üremeyi tetiklemek için akvaryum suyunu birkaç derece daha soğuk ve yumuşak taze suyla değiştirmek balıklarda yağmur etkisi yaratarak süreci başlatırken, bu dönemde balıkları canlı yemlerle beslemek dişinin kondisyonunu artırır. Ritüel sırasında erkek ve dişi balık birbirine dik gelecek şekilde birleşir; erkek balık dişinin bıyıklarını göğüs yüzgeçleriyle kavrar ve bu esnada dişi, döllenen yumurtaları karın yüzgeçleri arasında oluşturduğu özel bir bölmede toplar. Dişi balık, güvenli bulduğu akvaryum camı veya bitki yaprağı gibi düzeyleri temizledikten sonra yumurtaları buralara yapıştırır. Yaklaşık 3-5 gün içinde açılan yumurtalardan çıkan yavrular, ilk birkaç gün keselerinden beslendikten sonra mikrokurt veya yeni çıkmış artemia gibi mikro yemlerle büyütülmelidir.Beslenme ve Diyet
Doğada küçük böcek larvaları, solucanlar, kabuklular ve bitkisel döküntülerle beslendikleri için, akvaryum ortamında da protein ağırlıklı ancak bitkisel içeriklerle desteklenmiş bir diyet uygulanmalıdır. Beslenme sırasında en önemli kural, bu balıkların "çöpçü" olarak adlandırılmalarına rağmen sadece artıklarla beslenemeyeceklerini unutmamaktır; sağlıklı bir gelişim için doğrudan onlara yönelik, dibe hızlı çöken kaliteli tablet veya batan granül yemler ana öğünü oluşturmalıdır. Diyetleri kesinlikle canlı yemler ile desteklenmelidir. Kendi akvaryumumda dondurulmuş artemia ve dondurulmuş kan kurdu ile canlı yem ihtiyaçlarını karşılıyorum.Şunu unutmamak gerekir ki, bu balıklar kesinlikle atık yemez ve atık yoğunluğu arttığında bıyıklarında kısalma ve çeşitli hastalıklar gözlemlenir. Temiz bir su ve kaliteli değerler bu canlılar için oldukça önemlidir.
Davranış
Barışçıl ve çekingen canlılar olarak değerlendirilebilirler. En az 6-8 bireylik sürü halinde bakılmaları gerekmektedir, tek veya az sayıda bakıldığında aktiflik göstermez ve karakteristik özelliklerini göstermezler. Akvaryum zemininde yem ararlar, kum veya keskin yüzeyli olmayan dere kumu gibi taban malzemeleri dışında taban malzemesi kullanılmamalıdır. Kum ve taşların arasındaki yemleri bıyıklarıyla bulup emerler.Sıklıkla aniden akvaryum yüzeyine çıkıp tekrar zemine inerler. Yüzey nefesi denen bu yöntemle yuttukları havayı bağırsaklarından geçirip oksijeni emerler. Bu durum Callichthyidae familyasının genelinde mevcuttur.
Bu rehberde genel anlamda cory catfish, yani cory kedibalıklarının hobicilere doğru aktarılması için bir yazı hazırlamış olmayı hedefledim. Akvaryum dünyasının, japon balıkları gibi bilinçsiz beslenmeye müsait canlılarından olan bu balıkları beslerken daha dikkatli olunması gerektiğini tekrar belirtmek istedim. Keyifli hobiler dilerim.
