TAKSONOMİK SINIFLANDIRMA
- Alem: Animalia (Hayvanlar)
- Şube: Chordata (Kordalılar)
- Sınıf: Actinopterygii (Işınsal Yüzgeçliler)
- Takım: Cypriniformes (Sazansılar)
- Aile: Cyprinidae (Sazangiller)
- Cins: Carassius (Küçük Sazanlar)
- Tür: Carassius auratus (Japon Balığı / Altın Sazan)
GENEL BİYOLOJİK ÖZELLİKLER
- Köken: Doğu Asya (Çin)
- Ömür: Doğru bakım ile 10 - 20 yıl (Rekor: 43 yıl)
- Maksimum Boy: Türüne göre 15 cm ile 45 cm arası.
- Beslenme: Omnivor (Hem etçil hem otçul). Mideleri yoktur, sindirim bağırsakta gerçekleşir.
- Sıcaklık Toleransı: 4°C ile 30°C arası (İdeal: 18°C - 24°C).
Yukarıdaki bilgiler genel olarak geçerli de olsa birtakım varyasyonlar için, fancy goldfish, buble eye vb., su koşullarına karşı çok daha hassastır. Sıklıkla koi balıkları ile karıştırılırlar, koilerin ağızlarının kenarında bulunan bıyıklar sayesinde ayırt edilebilir.
EVRİMSEL NOT
Japon balıkları, vahşi Sazan türlerinden (özellikle Carassius gibelio ve C. carassius) seçici üretim yoluyla binlerce yılda evcilleştirilmiştir. Doğaya salındıklarında birkaç nesil içinde metalik gri/zeytin yeşili vahşi formlarına geri dönme eğilimi gösterirler.Akvaryum Koşulları
Hacim
Tek kuyruklu (Comet/ Common) japon balıklarında ilk balık için minimum 75-100 litre, eklenen her balık için artı olarak 40 litre, ideal 150+ litre akvaryum hazırlanmalıdır. Çift kuyruklu (Fancy) japon balıkları için minimum 40-50 litre, eklenecek her balık için artı olarak 20 litre, ideal olarak 60-70 litre akvaryum hazırlanmalıdır. Fancy goldfishler için bu sayının düşme sebebi balığın yüzme kabiliyetinin normal japon balıklarına kıyasla oldukça düşük olmasıdır. Zaten akıntı sevmeyen bir tür olan japon balıkların fancy varyasyonları için bu duruma daha da dikkat etmek gerekir. Atıkları çok fazla olduğundan akvaryum hacminin yüksek tutulması, filtrenin balığı fazlaca yormasını önleyecektir. Kesinlikle fonusta bakılmamalıdır.Zemin Malzemesi
En ideal zemin malzemesi ince akvaryum kumlarıdır. Balığın kumu ağzına alıp bırakma davranışı hem balığın strese girmemesine yardım eder hem de izlemesi zevklidir. Bunun dışında balığın ağrına girmeyecek kadar büyük, pürüzsüz taşlar da kullanılabilir. Balığın ağzından 2-3 kat büyük taşlar kullanılmadığı takdirde, ağzına sıkışarak ölüme yol açabilir. Eğer ince akvaryum kumu ya da büyük çakıllar kullanılmayacaksa en iyi seçenek taban malzemesi kullanmamaktır. Kesinlikle renkli yapay taşlar kullanılmamalıdır.Filtreleme
Japon balıkları gerçek bir mideleri olmamasından ötürü ve yediklerinin direkt olarak bağırsaklarına gitmesinden ötürü aşırı derecede amonyak içeren dışkı üretirler. Filtrenin akvaryum suyunu saat başı en az 10 defa devir daim etmesi gerekir. Kesinlikle dış filtre (canister filter) kullanılması önerilir.Tank Arkadaşı
Japon balıkları için en ideal tank arkadaşı kesinlikle kendi türleridir. Kendi türleri dışındaki neredeyse her tür için tek taraflı ya da iki taraflı risk oluşturur.Bitki ve Dekor
Kumu eşelemeyi seven canlılar oldukları için bitkilerin yerini değiştirebilir, sökebilir, yemek için parçalayabilir. En ideal bitkiler sert ve sağlam köklü olanlardır. Sert yapraklı su üstü bitkileri düşünülebilir. Dekor önerilmez.Beslenme
Altın Kural: Miktar ve Sıklık
- Günde 2 kez: Sadece 2-3 dakikada tamamen bitirebilecekleri kadar yem verin.
- Aşırı Besleme Öldürür: Artan yemler suda amonyağa dönüşür, balığın karnı şişer ve hava kesesi problemi yaşayıp ters dönmeye başlar.
Yem Türleri: Menüde Ne Var?
Japon balıkları omnivordur (hem etçil hem otçul), ama diyetlerinin ağırlığı bitkisel olmalıdır.- Granül Yem (Batan Yem): Fancy goldfishler için en iyisidir. Su yüzeyinden yem yerken hava yutmalarını engeller.
- Pul Yem: Su yüzeyinde kalır. Hızlı yüzen tek kuyruklular için uygundur ama hassas türlerde hava kesesi sorununa yol açabilir.
- Canlı/Dondurulmuş Yem: Kan kurdu, artemia veya su piresi. Haftada 1-2 kez "protein bombası" olarak verilebilir, balığın gelişimini hızlandırır.
Ev Yapımı Gurme Lezzetler (Şifalı Menü)
Japon balıklarının sindirim sistemini temizlemek için haftada 1-2 gün şu sebzeleri verilmelidir:- Haşlanmış Bezelye: Kabuğu soyulup içi ezilerek verilir. Japon balıkları için en iyi "kabızlık ilacı"dır.
- Haşlanmış Ispanak/Brokoli: Küçük parçalar halinde verilebilir, müthiş bir vitamin kaynağıdır.
Hava kesesi sorunları yaşamamaları için verilecek olan yemler önce akvaryum suyunda 2-3 dakika ıslatırmalıdır. Bunun sebebi kuru yemlerin balığın ağzında değil karnında şişmesidir.
Çizim: Ryukin goldfish
Fotoğraf: faintain goldfish: User: Souravgg8 - Wikimedia Commons
Fotoğraf: Goldfish (Carassius auratus) the photo was taken in the Tunisian museum of fishes in Salambo named (Dar El Hout): User: IssamBarhoumi - Wikimedia Commons
Fotoğraf: Ranchu Goldfish: User: Lerdsuwa - Wikimedia Commons
