İyi günler. Camponotus, güncel kayıtlara göre Türkiye içerisinde Formicidae ailesine mensup olan en büyük cins(46 Tür ve 1 Alttür)
Ben de bu cinsin majör ve minörleri için kullanılabilecek bir tanı anahtarı hazırlamak istedim.
Bu anahtar normalde Karaman & Aktaç 2013 makalesinin çevirisinden ibaretti. Seifert 2016 makalesinde öğrendiğimiz üzere Karaman ve Aktaç'ın 2013'te keşfettiği C. honaziensis türü aslında bir C. lateralis varyasyonu ile aşırı benzer. Bu nedenle tanı anahtarını Seifert 2019 ile birleştirerek C. lateralis ve C. honaziensis ayrımını daha doğru hale getirdim. Ayrıca her iki lateralis morfunu da anahtara ekledim. Makalenin 13 yıllık ömründen mütevellit ortaya çıkan bilgi değişimleri makaleyi adeta baştan yazmama sebep oldu. Elimden geldiğince basit ve terimsiz yazmaya çalıştım.
Daha iyi anlamanız için de görselleri bol tuttum. İyi okumalar dilerim.
"Türkiye'nin Ponerinaeleri" ve "Türkiye'deki Karınca Altfamilyaları Rehberi" yazılarımın sözlük ve açıklama kısmını okursanız hem morfolojik terimler hem de tanı anahtarlarının kullanımı hakkında bilgi edinirsiniz.
Bu anahtar için yine bir sözlük ekleyeceğim fakat anahtarı nasıl kullanacağınızın bilgisini Ponerinae yazımda bulabilirsiniz.
Tanı anahtarını mümkün olduğunca fazla sayıda işçi ile denemenizi tavsiye ederim. Her denemeyi 1 birey ile yapın fakat tek bir işçiyi tespit edip sonuca varmayın.
Ne kadar fazla işçi o kadar fazla kesinlik. Aynı koloniden olan ve türlerinin aynı olduğunu bildiğiniz minimum 5 işçiyi toplamda 5 defa tespit etmeniz doğruluğu artırır.
Anahtara 3 tür ve 1 alttürü dahil etmedim. Güncel bir tanısal verisi olmadığı için C. aethiops escherichi alttürünü, ülkemizdeki varlığı şüpheli olduğu için C. cognatocompressus türünü, kafanızı karıştırma ihtimali yüksek olduğu için C. ruseni ve C. universitatis türlerini eklemedim.
Anahtarı kullanarak elinizdekine benzeyen bir türe ulaşamamışsanız foruma veya bizzat bana danışabilirsiniz.
Terimler Sözlüğü
Bakış Açıları
Frontal/Anterior:
Ön diyebileceğimiz bakış açısıdır.
Karıncanın yüzüyle karşı karşıya olduğumuz konumdur.
Posterior:
Arka diyebileceğimiz bakış açısıdır.
Frontal açıya zıt durduğumuz konumdur.
Dorsal:
Kuşbakışı olan bakış açısıdır.
Karıncanın tepesinde durduğumuz konumdur.
Ventral:
Dorsalin tam zıttıdır.
Bireyin bedenine alttan baktığımız konumdur.
Lateral:
Yan diyebileceğimiz bakış açısıdır.
Karıncanın her iki yan yüzeyine paralel durduğumuz konumdur.
Anterolateral:
Anterior ve Lateral açıların kesişimindeki çapraz konumdur.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Marjinler
Marjinler, herhangi bir bölgenin opsiyonel bir yöndeki sınır çizgisidir.
Örneğin "Lateral Marjin" belirtilen bölgenin lateral yöndeki en uç kısmının sınır çizgisidir.
Posterior marjin:
Belirtilen bölgenin en arka tarafta kalan sınırıdır.
Anterior marjin:
Belirtilen bölgenin en ön tarafta kalan sınırıdır.
Genal marjin:
Gena(Kafa bölümünü okuyunuz) bölgesinin her yöndeki sınır çizgilerini temsil eder.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Kafa
Antensapı:
Anten segmentlerinin ilki ve genelde en uzun olanıdır.
Antensapı lobu:
Antensapının kafaya bağlandığı soketten hemen sonra görülen,
yani antensapının temelinde olan yapıdır.
Antensapının temelindeki ortalama kalınlığından geniş olup birçok şekilde gözlemlenebilir.
Clypeus:
Mandibulların hemen üzerinde bulunan bıyık benzeri yapıdır.
Foramen magnum:
Kafa ve pronotumun bağlandığı noktaya yakın olan bölgedir.
Bu anahtar için kafanın ventral yüzeyinin "boyun" diyebileceğiniz noktaya yakın olan bölgesini kastediyorum.
Gena:
Yanak diyebileceğiniz bölgedir. Kafanın lateral yüzeylerinde bulunurlar.
Mandibullar:
Çene.
Oksipital köşeler:
Kafanın tepesindeki alanın(Oksipital bölge) en uçtaki iki sınırıdır.
Bir bakıma kafanın köşe noktalarıdır.
Trunkate:
Frontal yüzeyinde düz bir alan olan, lateral bakıştan kesikli kafa şekli.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Mesosoma
Pronotum:
Mesosomanın en frontal segmentidir.
Mesonotum:
Mesosomanın orta segmentidir.
Propodeum:
Mesosomanın en posterior segmentidir.
Metanotal oyuk:
Mesonotum ile propodeumun birleşiminde bulunan bir oyuktur.
Metanotal dikiş:
Belirsiz olan ve bir çizgi seviyesine indirgenmiş metanotal oyuk.
Propodeal dorsum:
Propodeumun dorsal yüzeyi.
Propodeal declivity:
Propodeumun posterior yüzeyi.
Femur:
Bacağın hem baştan hem sonran üçüncü segmenti.
Tibia:
Femurdan hemen sonra gelen baştan 4. sondan 2. olan bacak segmenti.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Kıllar
Seta:
Kalın ve genelde uzun olan kıllar.
Dekümbent:
20-40 derece açıyla eğilen kıllar.
Subdekümbent:
45-60 derece açıyla eğilen kıllar.
Oymalar
Punktur:
Beden yüzeyinde görülen, nokta şekilli minik oyuklardan oluşan, bir golf topunun yüzeyine benzeyen oyma.
Retikül:
Ağ veya çatlamış kuru toprak şekline benzeyen oyma.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Tanı Anahtarı
1- Askerlerin kafası trunkate yapıdadır. Minörlerin propodeumu dorsal yüzeyde içbükeydir. Petiolenin dorsal yüzeyinde frontal açıdan kolayca görülebilen bir çentik bulunur.
Colobopsis
1'- İşçilerin kafası trunkate değildir. farklı yapısal özelliklere sahiptirler........2
2- Metanotal oyuk yok. Mesosoma lateral açıdan oldukça dışbükey.
Propodeal dorsum ve propodeal declivity birbirine oldukça geniş bir açı ile bağlanıyor........25
2'- Metanotal oyuk veya metanotal dikiş belirgin, bazen ikisi de yok.
Propodeal dorsum ve propodeal declivity birbirine dar veya dik bir açı ile bağlanıyor........3
3- Tüm beden, özellikle gaster, yoğun şekilde punktur oymalara sahiptir. Mat bir görüntüsü vardır........4
3'- Tüm beden, özellikle gaster, zayıf şekilde punktur veya retikül oymalara sahiptir. Az-çok parlak bir görüntüsü vardır........9
4- Metonotal oyuk yoktur. Metanotal dikiş görülebilir........5
4'- Metanotal oyuk vardır. Sığ veya derin olabilir........7
5- Petiole ince
Camponotus aegaeus
5'- Petiole kalın........6
6- Mandibullar, antensapı ve bacaklar kırmızı. Oksipital köşeler ve antensapı dik kıllardan yoksundur.
Petiole nispeten oymalara sahip ve az-çok parlak bir yüzeyi var.
Tüm vücut seyrek şekilde dik kıllarla kaplıdır.
Camponotus aktaci
6'- Mandibullar, antensapı ve bacaklar koyu kahverengi veya siyah. Oksipital köşeler ve antensapı dik kıllara sahip.
Petiole rastgele dağılmış halde olan oymalara sahip, mat.
Tüm vücut uzun, dik ve sık kıllarla kaplı.
Camponotus libanicus
7- Propodeal dorsumun posterior marjininde ufak bir diş bulunur.
Antensapının tabanında belirgin bir lob vardır.
Camponotus kiesenwetteri
7'- Propodeal dorsumun posterior marjininde diş bulunmaz veya belirsizdir.
Antensapının tabanında lob yoktur veya bariz değildir........8
8- Mesosoma yüzeyi yoğun oymalarla kaplı. Beden mat.
Propodeal dorsumun posterior marjini zaman zaman belirsiz dişlere sahiptir.
Antensapının tabanında lob bulunmaz.
Camponotus boghossiani
8'- Mesosoma seyrek ve pek belirgin olmayan oymalarla kaplıdır. Özellikle mesosomanın yanları parlak görünür.
Propodeal dorsumun posterior marjini hiçbir zaman dişlere sahip değildir.
Antensapının tabanında lob veya esneme var
dır.
Camponotus schulzi
9- Kafa tamamen siyah, mesosoma tamamen siyah veya pronotum kızıl/sarı renklerinde bölgelere sahip. Bazen pronotum tamamen kızıldan tamamen sarıya kadar değişken renkli. Zaman zaman propodeum ve mesonotumun yanları da kısmen veya çoğunlukla kızıl renklerde olabilir. Mesosoma hiçbir zaman tamamen kırmızı değildir........10
9'- Kafa kızıldan kahverengiye kadar değişken.
Eğer kafa ağırlıklı olarak siyah renkte ise mesosoma kısmen veya tamamen sarıdan kırmızıya kadar değişebilen bir renge sahiptir.
Mesosoma kızıldan kahverengiye kadar değişken renklerdedir fakat hiçbir zaman tamamen siyah olmaz........17
10- Propodeal dorsumun tamamında dik kıllar bulunur........11
10'- Propodeal dorsumun yalnızca posterior marjininde dik kıllar bulunur.
Kafa ve mesosomal dorsum genelde derimsi bir dokuya sahip.
Camponotus dalmaticus (Koyu Form)
11- Beden tamamen siyah........12
11'- Pronotum kızıl lekelere sahip veya doğrudan çoğu kızıl renkte.......16
12- Metanotal oyuk genelde derin, bazen sığ.
Propodeum yüksek, genelde yüzgeç şeklinde........13
12'- Metanotal oyuk sığ, propodeum ve pronotum oldukça alçak
Camponotus atricolor
13- Metanotal oyuk pek derin değil. Propodeumun dorsal yüzeyinde bariz bir dışbükeylik yok........14
13'- Metanotal oyuk derin. Propodeumun dorsal yüzeyinde dışbükeylik, posterior yüzeyinde içbükeylik var.
Yüzgeç benzeri bir yapı oluşturuyor........15
14- Propodeal dorsum ve propodeal declivity bağlanırken yumuşak ve küt bir geçiş oluşturuyor.
Gaster ve mesosoma dik kıllarla kaplı.
Camponotus gestroi (Yaygın Form)
14'- Prodeal dorsum ve propodeal declivity bağlanırken daha keskin bir geçiş oluşturuyor.
Gaster ve mesosomada seyrek yayılan dik kıllar bulunur.
Camponotus abrahami
15- Antensapının tabanında, yatay düzlemde, bir esneme vardır.
Camponotus piceus
15'- Antensapının tabanı herhangi bir esnemeye sahip değildir.
Camponotus candiotes (Koyu Form)
16- Antensapının uzunluğu bariz şekilde hem mesosomanın hem de propodeumun dorsal yüzeyinin genişliklerini aşıyor.
Camponotus candiotes (Yaygın Form)
17- Metanotal oyuk bulunur, belirgindir........18
17'- Metanotal oyuk bulunmaz, yalnızca metanotal dikiş vardır........24
18- Propodeal dorsumun tüm yüzeyi dik kıllarla kaplıdır........19
[Görsel için 10 numaralı değişkene bakınız]
18'- Propodeal dorsum yalnızca posterior marjinde dik kıllara sahiptir........22
[Görsel için 10' numaralı değişkene bakınız]
19- Tüm mesosoma ve gaster yoğun şekilde dik kıllarla kaplıdır.
Antensapının tabanında çok geniş bir lob bulunur.
Majörlerin lobu üçgenimsi bir şekildedir ve aşırı belirgindir.
Camponotus hirtus
19'-Mesosoma yoğun kıllarla kaplı olabilir fakat gasterdeki kıllar o kadar sık ve homojen değildir.
Majörlerin antensapı lobtan yoksundur veya orta seviye belirgin bir lob bulunur.
Minörler genelde belirgin bir loba sahip değildir........20
Ben de bu cinsin majör ve minörleri için kullanılabilecek bir tanı anahtarı hazırlamak istedim.
Bu anahtar normalde Karaman & Aktaç 2013 makalesinin çevirisinden ibaretti. Seifert 2016 makalesinde öğrendiğimiz üzere Karaman ve Aktaç'ın 2013'te keşfettiği C. honaziensis türü aslında bir C. lateralis varyasyonu ile aşırı benzer. Bu nedenle tanı anahtarını Seifert 2019 ile birleştirerek C. lateralis ve C. honaziensis ayrımını daha doğru hale getirdim. Ayrıca her iki lateralis morfunu da anahtara ekledim. Makalenin 13 yıllık ömründen mütevellit ortaya çıkan bilgi değişimleri makaleyi adeta baştan yazmama sebep oldu. Elimden geldiğince basit ve terimsiz yazmaya çalıştım.
Daha iyi anlamanız için de görselleri bol tuttum. İyi okumalar dilerim.
"Türkiye'nin Ponerinaeleri" ve "Türkiye'deki Karınca Altfamilyaları Rehberi" yazılarımın sözlük ve açıklama kısmını okursanız hem morfolojik terimler hem de tanı anahtarlarının kullanımı hakkında bilgi edinirsiniz.
Bu anahtar için yine bir sözlük ekleyeceğim fakat anahtarı nasıl kullanacağınızın bilgisini Ponerinae yazımda bulabilirsiniz.
Tanı anahtarını mümkün olduğunca fazla sayıda işçi ile denemenizi tavsiye ederim. Her denemeyi 1 birey ile yapın fakat tek bir işçiyi tespit edip sonuca varmayın.
Ne kadar fazla işçi o kadar fazla kesinlik. Aynı koloniden olan ve türlerinin aynı olduğunu bildiğiniz minimum 5 işçiyi toplamda 5 defa tespit etmeniz doğruluğu artırır.
Anahtara 3 tür ve 1 alttürü dahil etmedim. Güncel bir tanısal verisi olmadığı için C. aethiops escherichi alttürünü, ülkemizdeki varlığı şüpheli olduğu için C. cognatocompressus türünü, kafanızı karıştırma ihtimali yüksek olduğu için C. ruseni ve C. universitatis türlerini eklemedim.
Anahtarı kullanarak elinizdekine benzeyen bir türe ulaşamamışsanız foruma veya bizzat bana danışabilirsiniz.
Terimler Sözlüğü
Bakış Açıları
Frontal/Anterior:
Ön diyebileceğimiz bakış açısıdır.
Karıncanın yüzüyle karşı karşıya olduğumuz konumdur.
Posterior:
Arka diyebileceğimiz bakış açısıdır.
Frontal açıya zıt durduğumuz konumdur.
Dorsal:
Kuşbakışı olan bakış açısıdır.
Karıncanın tepesinde durduğumuz konumdur.
Ventral:
Dorsalin tam zıttıdır.
Bireyin bedenine alttan baktığımız konumdur.
Lateral:
Yan diyebileceğimiz bakış açısıdır.
Karıncanın her iki yan yüzeyine paralel durduğumuz konumdur.
Anterolateral:
Anterior ve Lateral açıların kesişimindeki çapraz konumdur.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Marjinler
Marjinler, herhangi bir bölgenin opsiyonel bir yöndeki sınır çizgisidir.
Örneğin "Lateral Marjin" belirtilen bölgenin lateral yöndeki en uç kısmının sınır çizgisidir.
Posterior marjin:
Belirtilen bölgenin en arka tarafta kalan sınırıdır.
Anterior marjin:
Belirtilen bölgenin en ön tarafta kalan sınırıdır.
Genal marjin:
Gena(Kafa bölümünü okuyunuz) bölgesinin her yöndeki sınır çizgilerini temsil eder.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Kafa
Antensapı:
Anten segmentlerinin ilki ve genelde en uzun olanıdır.
Antensapı lobu:
Antensapının kafaya bağlandığı soketten hemen sonra görülen,
yani antensapının temelinde olan yapıdır.
Antensapının temelindeki ortalama kalınlığından geniş olup birçok şekilde gözlemlenebilir.
Clypeus:
Mandibulların hemen üzerinde bulunan bıyık benzeri yapıdır.
Foramen magnum:
Kafa ve pronotumun bağlandığı noktaya yakın olan bölgedir.
Bu anahtar için kafanın ventral yüzeyinin "boyun" diyebileceğiniz noktaya yakın olan bölgesini kastediyorum.
Gena:
Yanak diyebileceğiniz bölgedir. Kafanın lateral yüzeylerinde bulunurlar.
Mandibullar:
Çene.
Oksipital köşeler:
Kafanın tepesindeki alanın(Oksipital bölge) en uçtaki iki sınırıdır.
Bir bakıma kafanın köşe noktalarıdır.
Trunkate:
Frontal yüzeyinde düz bir alan olan, lateral bakıştan kesikli kafa şekli.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Mesosoma
Pronotum:
Mesosomanın en frontal segmentidir.
Mesonotum:
Mesosomanın orta segmentidir.
Propodeum:
Mesosomanın en posterior segmentidir.
Metanotal oyuk:
Mesonotum ile propodeumun birleşiminde bulunan bir oyuktur.
Metanotal dikiş:
Belirsiz olan ve bir çizgi seviyesine indirgenmiş metanotal oyuk.
Propodeal dorsum:
Propodeumun dorsal yüzeyi.
Propodeal declivity:
Propodeumun posterior yüzeyi.
Femur:
Bacağın hem baştan hem sonran üçüncü segmenti.
Tibia:
Femurdan hemen sonra gelen baştan 4. sondan 2. olan bacak segmenti.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Kıllar
Seta:
Kalın ve genelde uzun olan kıllar.
Dekümbent:
20-40 derece açıyla eğilen kıllar.
Subdekümbent:
45-60 derece açıyla eğilen kıllar.
Oymalar
Punktur:
Beden yüzeyinde görülen, nokta şekilli minik oyuklardan oluşan, bir golf topunun yüzeyine benzeyen oyma.
Retikül:
Ağ veya çatlamış kuru toprak şekline benzeyen oyma.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Tanı Anahtarı
1- Askerlerin kafası trunkate yapıdadır. Minörlerin propodeumu dorsal yüzeyde içbükeydir. Petiolenin dorsal yüzeyinde frontal açıdan kolayca görülebilen bir çentik bulunur.
Colobopsis
1'- İşçilerin kafası trunkate değildir. farklı yapısal özelliklere sahiptirler........2
2- Metanotal oyuk yok. Mesosoma lateral açıdan oldukça dışbükey.
Propodeal dorsum ve propodeal declivity birbirine oldukça geniş bir açı ile bağlanıyor........25
2'- Metanotal oyuk veya metanotal dikiş belirgin, bazen ikisi de yok.
Propodeal dorsum ve propodeal declivity birbirine dar veya dik bir açı ile bağlanıyor........3
3- Tüm beden, özellikle gaster, yoğun şekilde punktur oymalara sahiptir. Mat bir görüntüsü vardır........4
3'- Tüm beden, özellikle gaster, zayıf şekilde punktur veya retikül oymalara sahiptir. Az-çok parlak bir görüntüsü vardır........9
4- Metonotal oyuk yoktur. Metanotal dikiş görülebilir........5
4'- Metanotal oyuk vardır. Sığ veya derin olabilir........7
5- Petiole ince
Camponotus aegaeus
5'- Petiole kalın........6
6- Mandibullar, antensapı ve bacaklar kırmızı. Oksipital köşeler ve antensapı dik kıllardan yoksundur.
Petiole nispeten oymalara sahip ve az-çok parlak bir yüzeyi var.
Tüm vücut seyrek şekilde dik kıllarla kaplıdır.
Camponotus aktaci
6'- Mandibullar, antensapı ve bacaklar koyu kahverengi veya siyah. Oksipital köşeler ve antensapı dik kıllara sahip.
Petiole rastgele dağılmış halde olan oymalara sahip, mat.
Tüm vücut uzun, dik ve sık kıllarla kaplı.
Camponotus libanicus
7- Propodeal dorsumun posterior marjininde ufak bir diş bulunur.
Antensapının tabanında belirgin bir lob vardır.
Camponotus kiesenwetteri
7'- Propodeal dorsumun posterior marjininde diş bulunmaz veya belirsizdir.
Antensapının tabanında lob yoktur veya bariz değildir........8
8- Mesosoma yüzeyi yoğun oymalarla kaplı. Beden mat.
Propodeal dorsumun posterior marjini zaman zaman belirsiz dişlere sahiptir.
Antensapının tabanında lob bulunmaz.
Camponotus boghossiani
8'- Mesosoma seyrek ve pek belirgin olmayan oymalarla kaplıdır. Özellikle mesosomanın yanları parlak görünür.
Propodeal dorsumun posterior marjini hiçbir zaman dişlere sahip değildir.
Antensapının tabanında lob veya esneme var
dır.
Camponotus schulzi
9- Kafa tamamen siyah, mesosoma tamamen siyah veya pronotum kızıl/sarı renklerinde bölgelere sahip. Bazen pronotum tamamen kızıldan tamamen sarıya kadar değişken renkli. Zaman zaman propodeum ve mesonotumun yanları da kısmen veya çoğunlukla kızıl renklerde olabilir. Mesosoma hiçbir zaman tamamen kırmızı değildir........10
9'- Kafa kızıldan kahverengiye kadar değişken.
Eğer kafa ağırlıklı olarak siyah renkte ise mesosoma kısmen veya tamamen sarıdan kırmızıya kadar değişebilen bir renge sahiptir.
Mesosoma kızıldan kahverengiye kadar değişken renklerdedir fakat hiçbir zaman tamamen siyah olmaz........17
10- Propodeal dorsumun tamamında dik kıllar bulunur........11
10'- Propodeal dorsumun yalnızca posterior marjininde dik kıllar bulunur.
Kafa ve mesosomal dorsum genelde derimsi bir dokuya sahip.
Camponotus dalmaticus (Koyu Form)
11- Beden tamamen siyah........12
11'- Pronotum kızıl lekelere sahip veya doğrudan çoğu kızıl renkte.......16
12- Metanotal oyuk genelde derin, bazen sığ.
Propodeum yüksek, genelde yüzgeç şeklinde........13
12'- Metanotal oyuk sığ, propodeum ve pronotum oldukça alçak
Camponotus atricolor
13- Metanotal oyuk pek derin değil. Propodeumun dorsal yüzeyinde bariz bir dışbükeylik yok........14
13'- Metanotal oyuk derin. Propodeumun dorsal yüzeyinde dışbükeylik, posterior yüzeyinde içbükeylik var.
Yüzgeç benzeri bir yapı oluşturuyor........15
14- Propodeal dorsum ve propodeal declivity bağlanırken yumuşak ve küt bir geçiş oluşturuyor.
Gaster ve mesosoma dik kıllarla kaplı.
Camponotus gestroi (Yaygın Form)
14'- Prodeal dorsum ve propodeal declivity bağlanırken daha keskin bir geçiş oluşturuyor.
Gaster ve mesosomada seyrek yayılan dik kıllar bulunur.
Camponotus abrahami
15- Antensapının tabanında, yatay düzlemde, bir esneme vardır.
Camponotus piceus
15'- Antensapının tabanı herhangi bir esnemeye sahip değildir.
Camponotus candiotes (Koyu Form)
16- Antensapının uzunluğu bariz şekilde hem mesosomanın hem de propodeumun dorsal yüzeyinin genişliklerini aşıyor.
Camponotus candiotes (Yaygın Form)
17- Metanotal oyuk bulunur, belirgindir........18
17'- Metanotal oyuk bulunmaz, yalnızca metanotal dikiş vardır........24
18- Propodeal dorsumun tüm yüzeyi dik kıllarla kaplıdır........19
[Görsel için 10 numaralı değişkene bakınız]
18'- Propodeal dorsum yalnızca posterior marjinde dik kıllara sahiptir........22
[Görsel için 10' numaralı değişkene bakınız]
19- Tüm mesosoma ve gaster yoğun şekilde dik kıllarla kaplıdır.
Antensapının tabanında çok geniş bir lob bulunur.
Majörlerin lobu üçgenimsi bir şekildedir ve aşırı belirgindir.
Camponotus hirtus
19'-Mesosoma yoğun kıllarla kaplı olabilir fakat gasterdeki kıllar o kadar sık ve homojen değildir.
Majörlerin antensapı lobtan yoksundur veya orta seviye belirgin bir lob bulunur.
Minörler genelde belirgin bir loba sahip değildir........20
Moderatör tarafında düzenlendi:
