Dediklerinize hiç alınmadım hocam, aksine biraz eksik anlattığım için ben özür dilerim. Buzdolabında yatırmanın doğrudan koloniye kesin olarak zarar vereceğini ben de düşünmüyorum. Hatta ben bile bir ara kolonilerimi bu şekilde diyapoza sokmayı düşünüyordum. Fakat birkaç deneyimli kişiden, özellikle EL4'ün de doğrudan kendi ağzından olmasa bile, buzdolabında yatırmanın doğal diyapoz koşullarını tam olarak taklit etmeyen ve bazı durumlarda tercih edilmeyebilecek bir yöntem olduğu yönünde şeyler duyunca bu düşünceden vazgeçtim. Burada aslında benim anlatmak istediğim şey, buzdolabının kesinlikle kullanılmaması gerektiği değil. Sonuçta birçok hobici kolonilerini kontrollü şekilde buzdolabında diyapoza sokuyor ve uygun sıcaklık, nem ve havalandırma sağlandığında bunun yapılabildiğini biliyoruz. Benim tercihim ise mümkün olduğunca koloninin doğadaki koşullarına yaklaşmak. Sonuçta bizim bu hobideki amaçlarımızdan biri, mümkün olduğunca dış dünyadaki koşulları kolonilerimize simüle edebilmek. Doğada sıcaklık bir anda sabit bir değere düşüp aylar boyunca aynı şekilde kalmıyor. Sonbaharda sıcaklıklar kademeli olarak düşüyor, gün içindeki sıcaklık farkları devam ediyor ve koloniler de bu değişimlere zaman içerisinde adapte oluyor. Bu yüzden benim açımdan, koloniyi evdeki sıcak bir odadan daha serin bir odaya, ardından daha soğuk bir ortama geçirmek ve sıcaklığı kademeli olarak düşürmek daha doğal bir yöntem gibi geliyor. Tabii burada türün doğal yaşam alanını da hesaba katmak gerekiyor. Her tür için aynı diyapoz yöntemi uygulanamaz. Özellikle sıcak iklimlere adapte olmuş türlerde çok düşük sıcaklıklara indirmek doğru olmayabilir. Bu nedenle "doğadaki sıcaklık neyse onu birebir uygulamak"tan ziyade, türün doğal olarak maruz kaldığı sıcaklık aralığını ve diyapoz ihtiyacını dikkate almak daha doğru olur. Balkon konusunda da durum biraz farklı. Bizim balkon genel olarak içe göçük olduğu için yağmur veya kar doğrudan içeri girmiyor fakat dışarıdaki soğuğu büyük ölçüde alıyor. Bu nedenle kolonileri balkona koyarsam sıcaklıklarını sürekli kontrol etmem gerekecek. Özellikle tüpteki suyun donmasını kesinlikle istemiyorum. Sıcaklık birkaç dereceye kadar düşerse tüplerin üzerini daha kalın bir şekilde izole ederek sıcaklık değişimini biraz daha yavaşlatabileceğimi düşünüyorum. Ancak sıcaklığın uzun süre donma noktasına yaklaşması veya altına inmesi durumunda koloniyi korumak için tekrar daha uygun bir ortama almak gerekir. Burada bir noktayı da düzelteyim: Koloninin gün içerisinde sıcaklık değişimlerini mutlaka hissetmesi gerektiğini veya bu yöntemin her durumda en sağlıklı diyapoz yöntemi olduğunu söylemek biraz fazla kesin olur. Diyapozun kendisi türün biyolojisine ve doğal yaşam alanına bağlı bir süreç. Bazı türlerde doğal sıcaklık dalgalanmalarını taklit etmek güzel bir yaklaşım olabilirken, bazı koloniler için kontrollü ve daha sabit düşük sıcaklıklar da gayet uygun olabilir. Benim tercihim daha çok doğal koşullara mümkün olduğunca yaklaşmak yönünde. Buzdolabı konusunda da aynı sebeple "kesinlikle sağlıksız" demek yerine, benim neden tercih etmediğimi anlatmak daha doğru olur. Buzdolabında sıcaklık oldukça sabit tutulabiliyor ve dış ortamdan gelen doğal sıcaklık değişimleri büyük ölçüde ortadan kalkıyor. Ayrıca buzdolabında nem, havalandırma, ani sıcaklık değişimleri ve koloninin bulunduğu tüpün içerisindeki suyun durumu gibi şeylerin de kontrol edilmesi gerekiyor. Buna karşılık doğru şekilde uygulandığında buzdolabı, özellikle dışarıdaki sıcaklıkların tür için uygun olmadığı durumlarda oldukça kontrollü bir diyapoz ortamı sağlayabilir. Yani benim asıl anlatmak istediğim şey "buzdolabında yatırılırsa koloni zarar görür" değil. Daha çok "ben mümkün olduğunca doğal sıcaklık değişimlerini taklit ederek diyapoz yaptırmayı tercih ediyorum ve bunu daha uygun buluyorum" demekti.
Ayrıca "larvalar pupa olsun, biraz daha işçi ile kış uykusuna geçin" tarzında bir yorum yapmayacaktım. Daha detaylı anlatmak gerekirse, kolonide tombul ve gelişimini tamamlamaya yakın larvalar bulunduğu için ve diyapozun henüz başlamadığını düşündüğüm için, diyapoz zamanına kadar bu larvaların büyük ihtimalle pupa aşamasına geçeceğini düşündüm. Benim belirtmek istediğim de buydu. Yani koloniye özellikle daha fazla işçi çıkarttırılması gerektiğini söylemek değil, mevcut gelişmiş larvaların doğal süreç içerisinde pupa hâline gelebileceğini belirtmek istedim. Konu sahibi ileride aynı konuda tekrar soru sormasın diye bunu da açıklamak istemiştim.
Dediğiniz hiçbir şeye kırılmadım. Sonuçta bu forumdaki ve hobideki amacımız birbirimize olabildiğince yardımcı olmak, farklı yöntemleri ve kendi deneyimlerimizi paylaşmak. Ben de kendi düşündüğüm ve öğrendiğim şeyleri aktarmaya çalışıyorum. Eğer yanlış veya eksik bildiğim bir nokta varsa benim de düzeltilmemden memnun olurum. 😊🍀